vergrootglas
Vacatures in HR
Henk-Jelle Reitsma
Geplaatst: 2-6-2015

‘Het Ikea-effect’ over gedragsmatig risicomanagement

Interview met Henk-Jelle Reitsma - Associate Partner Advisory bij Solid Professionals

Het Ikea-effect beschrijft de neiging van mensen om dingen die zij zelf (gedeeltelijk) gecreëerd of gemaakt hebben, meer te waarderen dan dingen die door anderen gemaakt of ontworpen zijn. ´Zo liep ik onlangs tegen de situatie aan dat de DGA van een snel groeiende onderneming maar geen afscheid kon nemen van het door hemzelf gebouwde CRM systeem. Dit ondanks het feit dat iedere medewerker binnen dit bedrijf inmiddels aanliep tegen de beperkingen. Een duidelijk voorbeeld van overwaardering van het eigen product.´

Henk-Jelle Reitsma studeerde Experimentele psychologie (Universiteit Maastricht, 2000), User-System Interaction (TU/Eindhoven, 2002) en Bedrijfskunde (Business Universiteit Nijenrode, 2003). De afgelopen jaren hield hij zich onder meer bezig met het ontwikkelen en inrichten van strategie en beleid, het optimaliseren van risicomanagement, het interpreteren van compliance vraagstukken, en het implementeren van lean management.

´De mens handelt niet altijd rationeel. Onderzoek heeft uitgewezen dat veel van ons denken en doen wordt gestuurd door reflexen, zowel gedragsmatig, emotioneel als cognitief. Er is hiervoor volgens mij nog te weinig aandacht binnen de wereld van risicomanagement waarbij modellen het gevoel kunnen creëren dat we in control zijn. Dat is echter een illusie als je bedenkt dat menselijk handelen ten grondslag ligt aan de bouw, interpretatie en besluitvorming van deze modellen.

Geprikkeld door ervaringen uit de praktijk en mijn achtergrond als psycholoog ontstond bij mij de behoefte hier onderzoek naar te doen. Wat zijn de psychologische valkuilen van ons denken, doen en laten? En hoe kunnen we hier rekening mee houden in een toch sterk kwantitatief georiënteerd vakgebied als risicomanagement?´

Boek
De uitkomsten zijn door Henk-Jelle vastgelegd in het boek ´Het IKEA-effect´. Hierin gaat hij in op de grondbeginselen van het menselijke gedrag. Daarbij belicht hij de verschillen tussen bewust en onbewust gedrag. Vervolgens gaat hij in op de belangrijkste (sociaal)psychologische valkuilen. Naast het Ikea-effect zijn dit onder andere excessive optimism, de illusion of control, overconfidence en de confirmation bias.

´Confirmation bias, vervolgt Henk-Jelle, verwijst naar een soort selectief denken. We hebben de neiging informatie te filteren op die elementen die onze eigen overtuiging bevestigen en minder aandacht te besteden aan de rest. Besluit je een gele Fiat 500 te kopen, dan zie je plotseling overal gele Fiatjes rijden. Ambieer je een bedrijf over te nemen, dan zie je overal positieve rapporten. Gevaar is natuurlijk dat je doof bent voor een tegengeluid. Ik ken een bedrijf dat dit heeft opgelost door in de vergaderzaal één rode stoel te plaatsen. Degene die daar op plaats neemt krijgt de rol van advocaat van de duivel en gaat niet mee in het enthousiasme maar toont louter de keerzijde van de medaille. Wellicht wat overdreven maar het voorkomt dat men blind achter een idee aanholt.

Binnen een vakgebied als risicomanagement is het goed stil te staan bij de valkuilen die menselijk gedrag met zich meebrengt. Juist daar waar veel vertrouwen wordt gesteld in modellen, ligt de illusion of control op de loer.´

Wil je meer lezen over dit onderwerp, klik dan hier.

Wil je dit interview verder delen?
Contactgegevens

CareerGuide

Argonweg 14
1362 AA Almere

Postbus 60184
1320 AE Almere

Tel: 036 - 7440 136

KvK 32090652
ING Bank NL91INGB065.42.67.456
BTW NL.8106.57.041.B01

Wie we zijn

HRinfinance.nl is onderdeel van het platform van CareerGuide, 25 vacaturebanken voor specialisten!
Onze vacaturebanken (geen bemiddeling) bieden professionals relevante vacatures binnen hun expertise.

Ook een vacature plaatsen? Neem contact met ons op:


Nienke Smit   Pieter Lammers
Nienke Smit
n.smit@careerguide.nl
06-41454957
  Pieter Lammers
p.lammers@careerguide.nl
06-41454956
Linkedin    Twitter    Contact met Nienke Smit via WhatsApp   Linkedin    Twitter    Contact met Pieter Lammers via WhatsApp